Najczęściej podkreślaną w materiałach prasowych zmianą ustawy – Prawo własności przemysłowej, jest zmiana definicji legalnej znaku towarowego. Podstawowym celem przyświecającym zarówno prawodawcy unijnemu jak i krajowemu było uproszczenie procedury rejestracji niekonwencjonalnych znaków towarowych, takich jak dźwięk, kolor, hologram, a także zapach czy smak. Specyfika niekonwencjonalnych znaków towarowych sprawia, że posiadają one pewną przewagę nad znakami konwencjonalnymi, tj. dźwiękowe, smakowe czy zapachowe znaki towarowe mogą być postrzegane także przez osoby niewidome.

 

Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 120 ustawy – Prawo własności przemysłowej:

  1. Znakiem towarowym może być każde oznaczenie umożliwiające odróżnienie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa oraz możliwe do przedstawienia w rejestrze znaków towarowych w sposób pozwalający na ustalenie jednoznacznego i dokładnego przedmiotu udzielonej ochrony.
  2. Znakiem towarowym, w rozumieniu ust. 1, może być w szczególności wyraz, włącznie z nazwiskiem, rysunek, litera, cyfra, kolor, forma przestrzenna, w tym kształt towaru lub opakowania, a także dźwięk.

Zmiana definicji legalnej znaku towarowego polega na zniesieniu wymogu graficznej przedstawialności, który niejako został zastąpiony wymogiem przedstawienia oznaczenia w rejestrze znaków towarowych, w sposób pozwalający na ustalenie jednoznacznego i dokładnego przedmiotu udzielonej ochrony. Wymogu tego nie można czytać w oderwaniu od pkt 13 Dyrektywy nr 2015/2436, zgodnie z którego treścią, znak towarowy musi być możliwy do przedstawienia w sposób jasny, precyzyjny, samodzielny, łatwo dostępny, zrozumiały, trwały i obiektywny. Należy wskazać, że wymienione w zdaniu powyżej przesłanki zostały bezpośrednio przywołane z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-273/00 (Sieckmann vs. Deutsches Patent und Markenamt).

Urząd Patentowy RP w „Wytycznych w zakresie zgłaszania niekonwencjonalnych znaków towarowych” podkreśla, że zniesienie wymogu graficznej przedstawialności oznacza możliwość przyjmowania zgłoszeń nowych rodzajów znaków towarowych, które do tej pory nie były przewidziane w polskim systemie prawa.

Znaki towarowe dźwiękowe

Znak dźwiękowy to znak, który składa się wyłącznie z dźwięku lub kombinacji dźwięków. Praktyka Urzędu Patentowego RP pokazuje, że znaki dźwiękowe rejestrowane są od już dawna. Dotychczas znaki towarowe dźwiękowe przedstawiane były jako: (i) zapis nut, (ii) połączenie nut i tekstu, (iii) sonograf. Poniżej przykłady zarejestrowanych dźwiękowych znaków towarowych w bazie Urzędu Patentowego RP Register Plus:

R.238511 R.314221 R. 171836

Wymienione wyżej formy przedstawienia dźwiękowego znaku towarowego nie były do tej pory czytelne – nie każdy, bowiem potrafi przełożyć zapis nutowy na dźwięk, a także nie każdy dźwięk da się zapisać na pięciolinii. Aktualnie, zgodnie z najnowszymi „Wskazówkami Urzędu Patentowego RP dla zgłaszających nowe rodzaje znaków”, znak dźwiękowy wymaga przedstawienia poprzez przekazanie pliku audio umożliwiającego odtworzenie dźwięku lub poprzez wierne przedstawienie dźwięku za pomocą zapisu muzycznego. Przy czym jeżeli zgłaszający przesyła zarówno plik audio, jak i zapis nutowy, Urząd Patentowy RP zwróci się o wybranie jednej z form przedstawienia znaku.

Znaki towarowe ruchome

Znak ruchomy to znak, który składa się z określonego ruchu lub zmiany ustawienia elementów znaku lub który przechodzi w taki ruch lub taką zmianę ustawienia. Przed zniesieniem wymogu graficznej przedstawialności, oznaczenia te często były przedstawiane sekwencyjnie (poklatkowo), a sposób poruszania się obiektów wynikał z dołączonego do zgłoszenia opisu. Aktualnie, ruchomy znak towarowy należy przedstawić, przekazując plik wideo (MP4, maks. 50 MB) lub za pomocą serii następujących po sobie nieruchomych obrazów, ukazującej ruch lub zmianę układu (JPEG). Wskazuje się, że w przypadku wykorzystania nieruchomych obrazów mogą one być ponumerowane lub opatrzone opisem wyjaśniającym ich kolejność. Poniżej przykłady zarejestrowanych ruchomych znaków towarowych w bazie EUIPO eSearch Plus:

EUTM 017286295 EUTM 017586521 EUTM 017952705

 

Znaki towarowe multimedialne

Po raz pierwszy możliwość zgłoszenia multimedialnego znaku towarowego jako znaku towarowego Unii Europejskiej pojawiła się z chwilą wejścia w życie Rozporządzenia nr 2017/1001. Znak multimedialny to znak składający się z kombinacji obrazu i dźwięku lub który przechodzi w taką kombinację obrazu i dźwięku. Określenie „składa się z” oznacza, że poza obrazem i dźwiękiem, znak może również zawierać słowa, elementy graficzne, itp. Aktualnie, zgodnie z najnowszymi „Wskazówkami Urzędu Patentowego RP dla zgłaszających nowe rodzaje znaków”, taki znak należy przedstawić poprzez przekazanie pliku audiowizualnego, zawierającego kombinację obrazu i dźwięku tj. do zgłoszenia można dołączyć tylko plik MP4 (maks. 50 MB). Poniżej przykłady zarejestrowanych multimedialnych znaków towarowych w bazie EUIPO eSearch Plus:

EUTM 017451816 EUTM 017279704 EUTM 017931160

 

Hologramy

Hologram to znak składający się z elementów o charakterze holograficznym. Aktualnie, zgodnie z najnowszymi „Wskazówkami Urzędu Patentowego RP dla zgłaszających nowe rodzaje znaków”, przedstawienie takiego znaku następuje za pomocą pliku wideo (MP4, maks. 50 MB), przedstawienia graficznego lub fotograficznego, zawierającego ujęcia niezbędne do właściwego ukazania całego efektu holograficznego. Poniżej przykład zarejestrowanego hologramu w bazie EUIPO eSearch Plus:

EUTM 017579491

 

Zapachowe i smakowe znaki towarowe

Wskazuje się, że zmiana definicji znaku towarowego umożliwi udzielanie w przyszłości praw ochronnych znakom zapachowym oraz smakowym, które aktualnie tej ochrony nie mogą otrzymać z uwagi na ograniczenia technologiczne. Ograniczenia technologiczne znaków zapachowych i smakowych implikują niemożność przedstawienia takich znaków w sposób umożliwiający jednoznaczne i precyzyjne zapoznanie się ze znakiem przez odbiorców, w tym przez urzędy, konkurentów oraz konsumentów. Niestety pomimo znacznego zaawansowania technicznego nie powstała jeszcze technologia umożliwiająca transmitowanie i odbiór zapachu lub smaku poprzez urządzenia elektroniczne a jednocześnie zapewniająca poprzez odpowiednie instrukcje cyfrowe pewność i stabilność zapachu lub smaku.

Zniesienie wymogu graficznej przedstawialności jest następstwem implementacji do prawa krajowego Dyrektywy nr 2015/2436. Definicja legalna, zawarta w art. 3 Dyrektywy nr 2015/2436, stanowi wierne odzwierciedlenie definicji znaku towarowego Unii Europejskiej, zawartej w art. 4 Rozporządzenia nr 2017/1001. Na marginesie należy zauważyć możliwość rejestracji niekonwencjonalnych znaków towarowych Unii Europejskiej istnieje od 1 października 2017 r., tj. z chwilą wejścia w życie Rozporządzenia nr 2017/1001, natomiast w zakresie krajowych znaków towarowych od dnia 16 marca 2019 r.

Podsumowanie

Nie ulega wątpliwości, że zmiana definicji legalnej znaku towarowego pozwala na większą swobodę w formach przedstawienia oznaczeń. Skutkiem zmiany ma być możliwość objęcia ochroną niekonwencjonalnych znaków towarowych, których przedstawienie jest możliwe w innych formach niż graficzna. Zniesienie wymogu graficznej przedstawialności nie wpływa na procedurę zgłaszania słownych znaków towarowych. Pozostałe znaki towarowe (graficzny, słowno-graficzny, przestrzenny, pozycyjny, wzorzysty, kolor, kombinacja kolorów) mogą być przedstawiane albo w formie graficznej (w formularzu zgłoszenia), albo załączone jako plik w formacie JPEG. W przypadku znaków niekonwencjonalnych można posłużyć się ich graficznym przedstawieniem np. zapis muzyczny w przypadku znaku dźwiękowego lub seria obrazów w przypadku znaku ruchomego. Do każdego rodzaju znaku towarowego można dołączyć opis znaku towarowego. Dołączanie opisu jest szczególnie zalecane w przypadku znaku pozycyjnego stanowiącego deseń czy kolor, znaku ruchomego oraz znaków innych.

 

____

Sprawdź do czego się odwołujemy:

  1. Ustawa – Prawo własności przemysłowej z dnia 5 kwietnia 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 776);
  2. Ustawa z dnia 20 lutego 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo własności przemysłowej;
  3. Uzasadnienie do nowelizacji ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 776);
  4. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2436 z dnia 16 grudnia 2015 r. mająca na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich, odnoszących się do znaków towarowych (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 336 z 23.12.2015, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 110 z 26.04.2016, str. 5) („Dyrektywa nr 2015/2436”);
  5. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (Rozporządzenie nr 2017/1001);
  6. Wytyczne Urzędu Patentowego RP w zakresie zgłaszania niekonwencjonalnych znaków towarowych;
  7. Wspólny komunikat w sprawie sposobu przedstawienia nowych rodzajów znaków towarowych.