Regulacja poświęcona znakom towarowym w Polsce znajduje się w ustawie Prawo własności przemysłowej („Ustawa”). Zgodnie z nią, znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa.

Pierwszym skojarzeniem, które przychodzi na myśl, gdy mowa o znaku towarowym, jest zwykle logo. Rzeczywiście, statystycznie większość znaków towarowych to znaki graficzne lub słowno-graficzne. Są to tak zwane tradycyjne znaki towarowe. Ustawa dopuszcza jednak również inne formy znaków towarowych. Ich wspólnym mianownikiem jest możliwość graficznej przedstawialności. W tym punkcie regulacja polska różni się od regulacji obowiązującej w odniesieniu do tzw. unijnych znaków towarowych, rejestrowanych dla obszaru całej Unii Europejskiej, ujętej w Rozporządzeniu 2017/1001, która od niedawna nie stawia przed znakiem towarowym wymogu graficznej wymagalności, a taki, by znak umożliwiał jego przedstawienie w rejestrze „w sposób pozwalający właściwym organom i odbiorcom na ustalenie jednoznacznego i dokładnego przedmiotu ochrony udzielonej właścicielowi tego znaku towarowego”.

Znakiem towarowym zarejestrowanym w Polsce może być – obok wyrazu, rysunku, ornamentu – także kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna, w tym forma towaru lub opakowania, a także melodia lub inny sygnał dźwiękowy. Znaki z tej drugiej grupy stanowią tzw. znaki nietradycyjne. Należy wskazać, że powyższa klasyfikacja nie wyczerpuje postaci znaków towarowych i ma charakter przykładowy. Grono znaków nietradycyjnych powiększają np. znaki pozycyjne, zapachowe i smakowe, chociaż przykładów obecnie zarejestrowanych znaków z dwóch ostatnich kategorii w tym momencie w ogóle brak, prawdopodobnie z uwagi na trudności z graficznym ich przedstawieniem.

W bazie znaków towarowych prowadzonej przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej („UPRP”) znajduje się wiele przykładów zarejestrowanych znaków nietradycyjnych, a wśród nich dwa zaprezentowane poniżej.

Gmina Kraków uzyskała ochronę dla znaku dźwiękowego w postaci hejnału mariackiego (numer rejestracji R.238511). Wymóg graficznej przedstawialności dla tego znaku spełniono przedkładając w UPRP jego zapis nutowy. Znak zarejestrowany został dla usług z klasy 35 klasyfikacji nicejskiej, obejmującej m.in. reklamę i zarządzanie w działalności gospodarczej.

Podlaska Wytwórnia Wódek „POLMOS” S.A. zarejestrowała w klasie 33, obejmującej napoje alkoholowe z wyjątkiem piwa, znak pozycyjny w postaci źdźbła zboża umieszczonego w butelce (która sama nie stanowiła przedmiotu zgłoszenia do objęcia ochroną znakową) (numer rejestracji R.217387).  Do zgłoszenia załączono szkic butelki, do której po przekątnej włożone zostało źdźbło.

Polski Koncern Naftowy Orlen uzyskał prawo do graficzno-przestrzennego znaku służącego do oznaczania m. in. paliw, usług dotyczących zarządzania zakupami i zapłatą za paliwa do pojazdów mechanicznych, sprzedaży detalicznej polegającej na zgrupowaniu na rzecz osób trzecich towarów w sklepach stacji paliw pozwalającym nabywcy wygodnie je oglądać i kupować, usług gastronomicznych na stacjach paliwowych i tankowania pojazdów (numer rejestracji R. 286823).

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Łowiczu zarejestrowała słowno-graficzno-przestrzenny znak „łowickie mleko zawartość tłuszczu 3,2% UHT nowa zakrętka” (R.274503), zaprezentowany poniżej. Znak przeznaczony jest do oznaczania mleka.

 

W praktyce, uzyskanie ochrony dla znaku nietradycyjnego jest zwykle zdecydowanie trudniejsze od uzyskania ochrony dla znaku tradycyjnego. Podstawą odmowy rejestracji tych pierwszych przez UPRP jest zwykle bowiem pierwotny brak ich zdolności odróżniającej. Ustawa wprost wyklucza udzielenie prawa ochronnego znakowi, który nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których został zgłoszony. Jednakże, wskutek używania, znak pierwotnie nieposiadający zdolności odróżniającej, może ją nabyć. Z tego względu Ustawa uchyla zakaz rejestracji, o którym mowa w poprzednim zdaniu w sytuacji, gdy przed datą zgłoszenia znaku towarowego w UPRP znak ten nabrał, w następstwie jego używania, charakteru odróżniającego w zwykłych warunkach obrotu. Zgłaszający może udowodnić nabycie przez znak zdolności odróżniającej przedkładając wraz ze zgłoszeniem na przykład: badania rozpoznawalności znaku wśród relewantnego kręgu odbiorców towarów lub usług oznaczonych znakiem, badania rynkowe pokazujące udziały rynkowe towarów oznaczonych znakiem, czy informacje potwierdzające zasięg i intensywność używania oznaczenia.

Przedsiębiorcy stale poszukują nowych rozwiązań marketingowych w celu jeszcze lepszego dotarcia do i przyciągnięcia klientów. Można więc spodziewać się, że wiedzeni sukcesem rynkowym oraz doświadczeniem rejestracyjnym np. znaków jednokolorowych (patrz unijne znaki towarowe: Milka, Orange, T-mobile) czy jingli (Nokia), z coraz większą śmiałością będą wykorzystywać i zgłaszać do rejestracji nietradycyjne znaki towarowe.

 

____

Sprawdź do czego się odwołujemy:

  • rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej;
  • ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.