Odpowiedzialność dostawców usług sieciowych jako pośredników w sytuacjach naruszeń praw wyłącznych podmiotów trzecich wciąż pozostaje w polskim systemie prawnym nieoczywista. Do dziś Polska nie dokonała implementacji art. 8 ust. 3 Dyrektywy 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym.

Obecnie obserwujemy tendencje wśród uprawnionych do przerzucania odpowiedzialności na dostawcę usługi, którego łatwiej jest postawić w roli pozwanego, a w przypadku wygrania procesu także wyegzekwować od niego orzeczenie.

Czy pośrednik to naruszyciel?

Zdarza się, że podmioty będące uprawnionymi do praw wyłącznych np. z tytułu zarejestrowanych znaków towarowych oczekują wdrożenia i stosowania przez operatorów platform internetowych typu marketplace wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających blokowanie dostępu do ofert, zarówno aktualnych jak i przyszłych, zidentyfikowanych z użyciem konkretnych kryteriów filtrowania ofert. Czy słusznie?

W świetle unijnych przepisów, zwłaszcza dyrektywy 2000/31/WE w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, wymagane od podmiotu świadczącego usługę online działania mające na celu zapobieżenie przyszłym naruszeniom praw własności intelektualnej popełnianym za pośrednictwem jego serwisu nie mogą polegać na aktywnym nadzorowaniu wszelkich danych umieszczanych przez każdego z użytkowników.

W ocenie polskich sądów, żądanie zaprzestania działań grożących naruszeniem prawa, zarówno w sytuacji naruszania przez pozwanego praw wyłącznych powoda, jak i wówczas, gdy w dacie orzekania istnieje realna groźba, że w przyszłości pozwany dopuści się bezprawnych działań stanowiących naruszenie znaku towarowego, jest możliwe wyłącznie wobec bezpośredniego naruszyciela. Nie można bowiem interpretować tego przepisu jako podstawy do zastosowania sankcji wobec osoby trzeciej, która nie używa znaków towarowych i nie narusza bezpośrednio praw powoda.

Podstawa odpowiedzialności pośredników w prawie własności przemysłowej

Wprowadzony w 2019 r. przepis art. 296 ust. 3 p.w.p. umożliwia dochodzenie roszczeń także wobec osoby, z usług której korzystano przy naruszeniu prawa ochronnego na znak towarowy. Odpowiedzialność taka będzie jednak wyłączona, jeśli zastosowanie znajdą przepisy art. 12-15 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

Należy także pamiętać, że chcąc efektywnie pozywać pośredników, należy wykazać zarówno istnienie przesłanek wynikających z przepisu art. 296 ust. 1 p.w.p., jak i wyłączenie ochrony ustanowionej dla usługodawców sieciowych w przepisach ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

***

Szerzej temat ten opisujemy w artykule opublikowanym w dodatku do najnowszego numeru „Monitora Prawniczego”. Zapraszamy do lektury!