Trwające od ponad pół roku prace legislacyjne nad nowelizacją prawa telekomunikacyjnego wchodzą w kolejną fazę. Dnia 6 lutego 2018 r. projekt zmian trafił do pierwszego czytania w komisjach sejmowych. Nowa forma zawarcia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, dodatkowe obowiązki związane z umowami konsumenckimi czy uszczelnienie systemu kar pieniężnych, to tylko niektóre nowości wprowadzane obok głównego celu nowelizacji – regulacji tzw. usług premium rate.

Regulacja usług premium rate

Podstawowym celem nowelizacji prawa telekomunikacyjnego, obok zwiększenia stopnia elektronizacji działalności telekomunikacyjnej, jest wprowadzenie gruntownej zmiany w zasadach świadczenia usług premium rate (t.j. usług dodatkowych o podwyższonej opłacie realizowanych z wykorzystaniem połączenia telekomunikacyjnego jak np. horoskop, udział w konkursie lub głosowaniu). Usługi te, zazwyczaj świadczone przez podmiot inny niż przedsiębiorca telekomunikacyjny, od dłuższego czasu były powodem licznych skarg abonentów. Obecna regulacja – mimo że zakłada m.in. obowiązek wpisu do rejestru usług premium rate prowadzonego przez Prezesa UKE oraz szereg obowiązków po stronie operatorów telekomunikacyjnych – okazała się być nieefektywna. Nowelizacja przez uszczelnienie systemu świadczenia tego rodzaju usług ma zatem zapobiegać nadużyciom.

Jedną z najistotniejszych projektowanych zmian w tym kontekście jest wprowadzenie zasady, że operator telekomunikacyjny umożliwia świadczenie wyłącznie usługi o podwyższonej opłacie wpisanej do rejestru. Umożliwienie świadczenia usług premium rate niewpisanych do rejestru będzie natomiast wiązało się z możliwością nałożenia przez Prezesa UKE kary finansowej na operatora. Rozwiązanie takie ma zatem przeciwdziałać świadczeniu usług znajdujących się poza kontrolą Prezesa UKE. Tym samym również, gwarantem szczelności systemu świadczenia usług premium rate staną się operatorzy telekomunikacyjni.

Nowelizacja wprowadzi również nowy obowiązek dostawcy usługi premium rate o charakterze subskrypcyjnym, polegający na uzyskaniu wyraźnej zgody abonenta przed rozpoczęciem jej świadczenia. Jest to zmiana ważna i zgodna z oczekiwaniami rynku, aktualnie bowiem wiele nieuczciwych praktyk działa w oparciu o model subskrypcji, zakładający obowiązek uiszczenia dodatkowej opłaty za każdą otrzymaną w ramach usługi wiadomość, a jednocześnie informacja o zasadach i opłatach nie jest abonentom wyraźnie komunikowana.

Również kompetencje Prezesa UKE w odniesieniu do usług premium rate ulegną rozszerzeniu. Prezes UKE będzie bowiem mógł podejmować działania nie tylko wobec przedsiębiorców telekomunikacyjnych, ale również będzie uprawniony zakazać świadczenia usług podmiotowi realizującemu usługi premium rate (np. organizatorowi konkursu, w ramach którego głosowanie odbywa się przez sms), jak również nakazać usługodawcy świadczącemu usługi drogą elektroniczną usunięcie publicznie dostępnych informacji promocyjnych lub reklamowych numeru lub usługi o podwyższonej opłacie zawartych w systemie teleinformatycznym, którym posługuje się ten usługodawca. Są to zupełnie nowe kompetencje Prezesa UKE, stąd pojawiają się liczne wątpliwości co do możliwości praktycznego stosowania tych przepisów.

Inne zmiany – kosmetyka czy rewolucja?

Nowelizacja przewiduje również szereg innych zmian mających realny wpływ na bieżącą działalność przedsiębiorców telekomunikacyjnych. Po wejściu nowelizacji w życie do zawarcia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych wystarczająca będzie forma dokumentowa. Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego dokumentem jest nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią. W celu zapewnienia pewności obrotu nowelizacja przewiduje jednak wymóg utrwalenia i dostarczenia treści warunków umowy oraz oświadczenia abonenta o związaniu się tymi warunkami na trwałym nośniku, czyli np. w formie wiadomości e-mail. Powyższa zmiana otworzy przed przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi szerokie możliwości wygodnego i szybkiego zawarcia umowy. Pewnemu odformalizowaniu ulegnie również procedura zmiany umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, regulaminu czy cennika.

Nowelizacja zakłada również likwidację stałych polubownych sądów konsumenckich przy Prezesie UKE. W skutek wejścia w życie w dniu 10 stycznia 2017 r. ustawy o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich Prezes UKE stał się podmiotem uprawnionym do prowadzenia postępowania w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich. W konsekwencji nie wydaje się uzasadnione dalsze utrzymywanie dwóch konkurencyjnych instytucji, zwłaszcza w kontekście niewielkiej efektywności sądów polubownych.

Nowelizacja ma również na celu zwiększenie efektywności przestrzegania przepisów prawa telekomunikacyjnego. W tym celu przewiduje się możliwość nałożenia przez Prezesa UKE kary finansowej za prowadzenie działalności niezgodnie z prawem telekomunikacyjnym, w odniesieniu do stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości, niezależnie od prowadzonego wobec podmiotu kontrolowanego postępowania pokontrolnego. Jest to ogromna różnica względem aktualnego stanu prawnego. Obecnie rozróżnia się bowiem dwa tryby nakładania kary finansowej. W przypadku gdy do stwierdzenia naruszenia prawa dojdzie w sposób inny niż w toku kontroli (np. brak spełnienia obowiązku informacyjnego wobec Prezesa UKE) do nałożenia kary finansowej może dojść w trybie samoistnego postępowania w sprawie nałożenia kary. W praktyce jednak o zasadniczej części naruszeń prawa telekomunikacyjnego Prezes UKE może dowiedzieć się wyłącznie wskutek przeprowadzenia kontroli. Nałożenie przez Prezesa UKE kary finansowej z tytułu naruszenia zidentyfikowanego w toku kontroli możliwe jest jedynie wtedy, gdy kontrolowany przedsiębiorca nie wdroży zaleceń pokontrolnych w terminie wskazanym przez Prezesa UKE. Obecna regulacja umożliwia zatem przedsiębiorcom telekomunikacyjnym kreatywne zarządzanie ryzykiem zgodności z prawem telekomunikacyjnym, w tym również uniknięcie odpowiedzialności za prowadzenie działalności niezgodnie z przepisami prawa telekomunikacyjnego w przypadku usunięcia niezgodności. Nowelizacja wprowadzi zatem rewolucyjną zmianę w zakresie systemu kar finansowych. Kara pieniężna może wynieść aż do 3% przychodu ukaranego podmiotu, osiągniętego w poprzednim roku kalendarzowym. Po nowelizacji kara będzie mogła zostać nałożona już tylko wskutek stwierdzenia naruszenia, bez konieczności oczekiwania na wdrożenie zaleceń pokontrolnych.

Wydaje się zatem, że – w przypadku przyjęcia nowelizacji w aktualnym brzmieniu – konieczne będzie przeprowadzenie przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych audytów działalności, celem zweryfikowania zgodności z prawem oraz wprowadzenie potrzebnych zmian. Spotykana na rynku taktyka oczekiwania na ewentualną kontrolę i usuwania naruszeń wskazanych w zaleceniach pokontrolnych po wejściu w życie nowelizacji może okazać się dla przedsiębiorców bardzo kosztowna.

 

____

Sprawdź do czego się odwołujemy:

  • Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1907);
  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459);
  • Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 2292).

O autorze

Aleksandra Dziurkowska – radca prawny w kancelarii WKB Wierciński, Kwieciński, Baehr. Doradza klientom w sprawach związanych z polskim i unijnym prawem konkurencji. Reprezentuje klientów w sprawach z zakresu zwalczania nieuczciwej konkurencji, ochrony konsumentów oraz regulacji rynków telekomunikacyjnych. Zajmowała się m.in. obsługą największych przedsiębiorców telekomunikacyjnych oraz przedsiębiorców działających na rynku e-commerce.