W mediach społecznościowych jesteśmy zasypywani zdjęciami, filmami i wpisami. Wydaje się, że dostęp do własności intelektualnej innych osób nigdy nie był tak prosty jak dziś. Użytkownikom serwisów społecznościowych może się wydawać, że skoro treści zostały opublikowane w Internecie, to można z nich korzystać w dowolny i nieograniczony sposób, również w celach komercyjnych.

Komu przysługuje licencja na korzystanie z treści udostępnianych w ramach portali społecznościowych?

Z regulaminów serwisów Facebook i Instagram wynika, że użytkownicy posiadają prawa własności intelektualnej do wszelkich treści, które tworzą lub udostępniają na swoich kontach na tych portalach. Aby serwisy mogły świadczyć swoje usługi, użytkownicy udzielają ich właścicielom niewyłącznej, bezpłatnej licencji na wykorzystywanie publikowanych przez nich treści.

Takie licencje upoważniają serwisy Facebook i Instagram, ale nie innych użytkowników tych portali, do korzystania z treści publikowanych przez użytkowników. Pamiętajmy, że regulaminy portali stanowią umowę pomiędzy użytkownikami a serwisami i regulują wyłącznie stosunek prawny pomiędzy tymi podmiotami.

Regulaminy nie zawierają zapisów dot. możliwości udostępniania cudzej własności intelektualnej zamieszczanej na serwisach przez innych użytkowników. Istnieją jednak przecież narzędzia umożliwiające takie udostępnianie.

Jakie narzędzia umożliwiają udostępnianie cudzych treści w mediach społecznościowych?

Udostępnianie postów innych użytkowników może przybierać różne formy w zależności od serwisu. Niektóre portale społecznościowe oferują specjalne funkcjonalności służące do udostępniania treści publikowanych przez innych użytkowników – Facebook posiada opcję „udostępnij”, a Instagram daje możliwość udostępnienia zdjęć i filmów innych użytkowników, ale tylko w ramach swojej czasowej relacji (tzw. Insta Story).

Publikacja postów innych użytkowników Instagrama na własnym „wallu” jest możliwa za pomocą tzw. „repostowania”. Jest to sposób udostępnienia zdjęcia poprzez umieszczenie go na swoim profilu za pomocą specjalnych aplikacji służących do repostowania. Często, gdy użytkownicy udostępniają cudze treści na Instagramie za pomocą aplikacji dostarczanych przez podmioty trzecie, obok zamieszczonego zdjęcia dodawany jest nick użytkownika, którego post udostępniono wraz z charakterystycznym oznakowaniem: .

Użytkownicy portalu Facebook poprzez akceptację regulaminu udzielają licencji na wykorzystywanie dodawanych przez nich treści w ramach usług świadczonych przez portal, w tym opcję „udostępnij” dzięki której możliwe jest udostępnianie treści publikowanych przez innych użytkowników.

Jak zatem podejść do kwestii repostowania na Instagramie?

Kwestia udostępniania treści zamieszczanych na Instagramie jest bardziej złożona. Portal Instagram nie posiada funkcji „udostępnij” tak jak Facebook (poza opisaną wyżej funkcją dot. wyłącznie Insta Story). Dodatkowo, kliknięcie w repostowane zdjęcie nie przekierowuje do oryginalnego postu, jak ma to miejsce w przypadku Facebooka.

Co ważne, znacząca ilość zdjęć publikowanych na Instagramie, zwłaszcza w przypadku influencerów i osób hobbistycznie zajmujących się np. modą, przedstawia ich wizerunek. Skorzystanie z takich zdjęć zawierających wizerunek osób (niekiedy osób znanych) używających różnych produktów lub noszących ubrania różnych marek stanowi świetną reklamę dla wielu producentów i projektantów. Jeśli właściciel marki chce korzystać ze zdjęć takich osób publikowanych na Instagramie poprzez udostępnianie ich na własnych kontach, powinien pamiętać o uzyskaniu zgody na użycie zdjęcia oraz na wykorzystanie wizerunku.

Uzyskując taką zgodę warto upewnić się, że dana osoba jest twórcą danego zdjęcia, wyraża zgodę na użycie zdjęcia oraz wykorzystanie wizerunku przez osobę wysyłającą zapytanie w celach komercyjnych. Niewątpliwie najlepszym zabezpieczeniem byłaby umowa licencyjna, z uwagi jednak na szybkość komunikacji zapewne taka forma będzie rzadko stosowana.

Podsumowanie

Na portalu Facebook możliwe jest udostępnianie treści wcześniej publicznie udostępnionych przez innych użytkowników (dzięki funkcji „udostępnij”) – dotyczy to jednak korzystania z tych treści w celach niekomercyjnych. Jeśli jednak chcemy opublikować na naszym profilu w celach komercyjnych zdjęcie, w tym na przykład zawierające wizerunek danej osoby, to powinniśmy uzyskać na to zgodę. Podobnie przy repostowaniu cudzych treści na Instagramie.

W przypadku naruszeń powyższych zasad, można narazić się na blokadę/usunięcie konta z serwisu społecznościowego, a także na roszczenia kierowane przez twórców udostępnianych treści i/lub osób, których wizerunek został utrwalony na tych zdjęciach. Mowa tu o roszczeniach o usunięcie treści z danego profilu, publikację przeprosin, a także odszkodowanie.