Stawiając pierwsze kroki w biznesie wzorniczym lub wypuszczając na rynek produkt, którego sukces trudno przewidzieć, przedsiębiorcy zastanawiają się, czy warto inwestować w ochronę stworzonego wzoru poprzez jego rejestrację w Urzędzie Patentowym. Warto wtedy pamiętać, że wprowadzenie do obrotu produktu nie niweczy szans na jego późniejszą rejestrację.

 

Czym jest wzór przemysłowy?

Najbardziej popularną i adekwatną formą ochrony wzornictwa jest uzyskanie prawa z rejestracji na wzór przemysłowy. Zgodnie z art. 102 Prawa własności przemysłowej: Wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentacje.

Wzór przemysłowy musi więc spełniać trzy przesłanki: powinien być nowy, oryginalny i dotyczyć całości lub części produktu.

Postać wytworu lub jego część

Pojęcia wytworu nie należy zawężać do jednego tylko mebla czy produktu. Zarejestrować bowiem można także zestaw mebli lub produkt składający się z kilku elementów. Jednocześnie ochronie podlegać może także jedna z części składowych mebla:

Oryginalność wzoru

Wzór uznaje się za posiadający indywidualny charakter (oryginalny) wtedy, gdy ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego przez inne wzory. Oznacza to, że wprowadzany do obrotu produkt musi odróżniać się od wytworów już na rynku obecnych.

Punktem odniesienia dla oceny oryginalności wzoru nie jest przy tym wiedza i postrzeganie ostatecznego odbiorcy produktu (konsumenta), ale wrażenie, jakie dany wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku.

Jak wskazuje się w orzecznictwie, zorientowany użytkownik to „osoba, która używa przedmiotu i posługuje się nim jak znawca” (Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 31 marca 2009 r., XXII GWwp 9/08). Zorientowanym użytkownikiem będzie więc osoba użytkująca produkt, ale zorientowana w rynku wzornictwa, przenikliwa i mająca lepszą niż zwykły użytkownik znajomość przedmiotu.

Takim zorientowanym użytkownikiem np. dla oceny oryginalności uchwytu do drzwi szafy będzie stolarz, który wykonuje szafy, a w przypadku łóżeczek dziecięcych – osoby opiekujące się niemowlętami, przyszli rodzice i osoby prowadzące sklepy z wyposażeniem dla niemowląt (zob. Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 27 września 2012 r., XXII GWwp 11/12, Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 2 lipca 2014 r., XXII GWwp 8/13).

Nowość wzoru

Wzór jest nowy, gdy przed datą jego rejestracji nie został udostępniony publicznie wzór identyczny. Podkreślić przy tym należy, że wzór będzie identyczny nie tylko wtedy, gdy powiela dokładnie wszystkie cechy istniejącego wcześniej produktu, ale także wtedy, gdy różni się od niego nieistotnymi szczegółami.

Możliwość rejestracji wzoru także po jego ujawnieniu

Istotnym przy tym jest, że jeżeli wzór, który ma podlegać rejestracji, został udostępniony za zgodą twórcy, to będzie uznawany za nowy przez 12 miesięcy od daty jego udostępnienia. Wzór można zatem skutecznie zgłosić do rejestracji nie tylko przed jego upublicznieniem, ale także w ciągu roku po jego ujawnieniu. Takie rozwiązanie wydaje się optymalne dla przedsiębiorców, którzy mogą w tym czasie zorientować się, jak na ich produkt zareagował rynek i czy rzeczywiście warto inwestować w jego ochronę.

Prawo ochronne – nie na wszystko

Prawo z rejestracji na wzór przemysłowy chroni produkt przed kopiowaniem przez okres maksymalnie 25 lat. Ważne jest jednak to, że zakresem ochrony wzorów przemysłowych objęte są wyłącznie cechy postrzegane zmysłem wzroku – chroniony jest wygląd produktu.

Ochrona nie obejmuje cech, które wynikają wyłącznie z funkcji technicznej produktu. Oznacza to, że np. rejestrując stół, który składa się z blatu i nóg – elementów ściśle związanych z funkcją, jaką ma pełnić stół – nie można zabronić konkurencji produkowania stołów, które także mają blat i nogi.

 

 

 

____

Sprawdź do czego się odwołujemy:

  • Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej, Dz.U. z 2017 r. poz. 776 tj.;
  • Rozporządzenie Rady (WE) NR 6/2002 z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów wspólnotowych, Dz.Urz.UE.L 2002 Nr 3, str. 1;
  • Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 2 lipca 2014 r., XXII GWwp 8/13;
  • Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 27 września 2012 r., XXII GWwp 11/12;
  • Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 31 marca 2009 r., XXII GWwp 9/08.

 

O autorze

Absolwentka prawa, entuzjastka prawa własności intelektualnej, które – jej zdaniem – nie pozwala na nudę i rutynę, ponieważ każdy problem wymaga kreatywnego i indywidualnego podejścia. Sprawy, z którymi spotyka się na co dzień, łączą w sobie aspekty na pozór odległych od siebie dziedzin prawa, techniki i nauki, a to z kolei pozwala na ciągły rozwój zawodowy. Agata lubi wyzwania – dlatego lubi IP. Szczególnie interesuje się problematyką ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa oraz znakami towarowymi.